<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X51n0830"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 830 观所缘缘论会释</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 830 观所缘缘论会释</title> <author>明 明煜会释</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">51</idno>.<idno type="no">830</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">观所缘缘论会释</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-11-23T08:36:42"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X51.0830.0810b" n="0810b"/> <lb ed="X" n="0810b01"/> <lb ed="X" n="0810b02"/> <lb ed="X" n="0810b03"/> <lb ed="X" n="0810b04"/> <lb ed="X" n="0810b05"/><cb:docNumber>No. 830</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0810b06"/><lb ed="R083" n="0348a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>观所缘缘论会释</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0810b07"/> <lb ed="X" n="0810b08"/><lb ed="R083" n="0348a02"/><byline cb:type="other">陈那菩萨 造</byline> <lb ed="X" n="0810b09"/><lb ed="R083" n="0348a03"/><byline cb:type="other">唐三藏法师 <name role="" type="person">玄奘</name> 译</byline> <lb ed="X" n="0810b10"/><lb ed="R083" n="0348a04"/><byline cb:type="author">明蜀沙门 明煜 会释</byline> <lb ed="X" n="0810b11"/><lb ed="R083" n="0348a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0810b1101">观者察義。所缘者有境義。缘者能引生识義。谓观 <lb ed="X" n="0810b12"/><lb ed="R083" n="0348a06"/>察所缘之境。亦能引生于识。方是所缘缘也。故论 <lb ed="X" n="0810b13"/><lb ed="R083" n="0348a07"/>中云。带彼相起。及从彼生。释论云。凡是境者。理须 <lb ed="X" n="0810b14"/><lb ed="R083" n="0348a08"/>生其似自相识。随境之识。彼是能生。彼是所缘。故 <lb ed="X" n="0810b15"/><lb ed="R083" n="0348a09"/>知所缘缘者。唯一色等法。具足有境引生二義。而 <lb ed="X" n="0810b16"/><lb ed="R083" n="0348a10"/>馀乘别执极微者。纵许引生。阙有境義。别执和合 <lb ed="X" n="0810b17"/><lb ed="R083" n="0348a11"/>者。纵许有境。又无引生。故论主令彼观察二義斯 <lb ed="X" n="0810b18"/><lb ed="R083" n="0348a12"/>备。方可立宗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0810b19"/><lb ed="R083" n="0348a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0810b1901">诸有欲令眼等五识。以外色作所缘缘者。或执极微 <lb ed="X" n="0810b20"/><lb ed="R083" n="0348a14"/>许有实体能生识故。或执和合以识生时。带彼相故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0810b21"/><lb ed="R083" n="0348a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0810b2101">馀乘所执。心境两分。谓離识外。别有色等五尘。与 <lb ed="X" n="0810b22"/><lb ed="R083" n="0348a16"/>眼等识作所缘缘。非意识故。以彼意识。唯缘假故。 <lb ed="X" n="0810b23"/><lb ed="R083" n="0348a17"/>释论谓馀乘意云。纵许意识缘实事境。有其片分。 <lb ed="X" n="0810b24"/><lb ed="R083" n="0348a18"/>亦能将识相似之相。離无其境。于眼等识。境不相 <pb ed="X" xml:id="X51.0830.0810c" n="0810c"/> <lb ed="X" n="0810c01"/><lb ed="R083" n="0348b01"/>離。是知彼执外色等法。唯与五识作所缘缘。或执 <lb ed="X" n="0810c02"/><lb ed="R083" n="0348b02"/>下。彼许极微体无转变。是实有義。体既实有。则能 <lb ed="X" n="0810c03"/><lb ed="R083" n="0348b03"/>生识。故执极微作所缘缘。释论云。或许极微。虽复 <lb ed="X" n="0810c04"/><lb ed="R083" n="0348b04"/>极微。唯共聚<anchor xml:id="nkr_note_add_0810c0401" n="0810c0401"/><anchor xml:id="beg0810c0401" n="0810c0401"/>已<anchor xml:id="end0810c0401"/>。而见生灭。然而实体。一一皆缘。不 <lb ed="X" n="0810c05"/><lb ed="R083" n="0348b05"/>缘总聚。犹如色等。设自诸根悉皆现前。境不杂乱。 <lb ed="X" n="0810c06"/><lb ed="R083" n="0348b06"/>彼根功能各决定故。而于实事。断割有能。一一极 <lb ed="X" n="0810c07"/><lb ed="R083" n="0348b07"/>微。成所缘境。彼因性故。彼眼等识之因性故。是彼 <lb ed="X" n="0810c08"/><lb ed="R083" n="0348b08"/>生起亲友分義。然而有说。其所缘境。是识生因。在 <lb ed="X" n="0810c09"/><lb ed="R083" n="0348b09"/>诸缘故。引此以证极微为所缘缘也。或执和合者。 <lb ed="X" n="0810c10"/><lb ed="R083" n="0348b10"/>彼许极微。合聚为相。而有所缘。所缘实有。必能生 <lb ed="X" n="0810c11"/><lb ed="R083" n="0348b11"/>识。故识生时。带彼相起。是执和合为所缘缘也。释 <lb ed="X" n="0810c12"/><lb ed="R083" n="0348b12"/>论云。或复于彼为总聚者。彼诸论者。执众极微。所 <lb ed="X" n="0810c13"/><lb ed="R083" n="0348b13"/>有合聚。为此所缘。相识生故。由于总聚而生其智。 <lb ed="X" n="0810c14"/><lb ed="R083" n="0348b14"/>是故定知彼为所缘。如有说云。若识有彼相。彼是 <lb ed="X" n="0810c15"/><lb ed="R083" n="0348b15"/>此之境。亦引此以证和合为所缘缘也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0810c16"/><lb ed="R083" n="0348b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0810c1601">二俱非理。所以者何。</p> <lb ed="X" n="0810c17"/><lb ed="R083" n="0348b17"/><lg type="regular" xml:id="lgX51p0810c1701"><l>极微于五识</l><l>设缘非所缘</l><l>彼相识无故</l> <lb ed="X" n="0810c18"/><lb ed="R083" n="0348b18"/><l>犹如眼根等</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0810c19"/><lb ed="R083" n="0349a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0810c1901">论主总破前执极微和合。为前五识所缘缘者。俱 <lb ed="X" n="0810c20"/><lb ed="R083" n="0349a02"/>非理也。所以者何者。征释非理之義。极微下。立比 <lb ed="X" n="0810c21"/><lb ed="R083" n="0349a03"/>量破之。极微是前陈有法。于五识设缘非所缘为 <lb ed="X" n="0810c22"/><lb ed="R083" n="0349a04"/>宗。彼相识无故为因。犹如眼根等为喩。谓彼所执 <lb ed="X" n="0810c23"/><lb ed="R083" n="0349a05"/>极微之体。无转变故。许是实有。于五识上。设若许 <lb ed="X" n="0810c24"/><lb ed="R083" n="0349a06"/>有生识之缘。非是所缘之境。以极微相。眼等识上 <pb ed="X" xml:id="X51.0830.0811a" n="0811a"/> <lb ed="X" n="0811a01"/><lb ed="R083" n="0349a07"/>无故。犹如眼等五根。于眼等五识上。无有所缘義 <lb ed="X" n="0811a02"/><lb ed="R083" n="0349a08"/>故。以眼不自见。耳不自闻。鼻不自嗅。舌不自嚐。身 <lb ed="X" n="0811a03"/><lb ed="R083" n="0349a09"/>不自触。是谓五识上无五根之相。以喩五识上无 <lb ed="X" n="0811a04"/><lb ed="R083" n="0349a10"/>极微相状者。由彼极微。至极微细名色边际。于眼 <lb ed="X" n="0811a05"/><lb ed="R083" n="0349a11"/>等识。力不能对。故于极微。说有生识缘。而无所缘 <lb ed="X" n="0811a06"/><lb ed="R083" n="0349a12"/>境也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0811a07"/><lb ed="R083" n="0349a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0811a0701">所缘缘者。谓能缘识。带彼相起。及有实体。令能缘识。 <lb ed="X" n="0811a08"/><lb ed="R083" n="0349a14"/>托彼而生。色等极微。设有实体。能生五识。容有缘義。 <lb ed="X" n="0811a09"/><lb ed="R083" n="0349a15"/>然非所缘。如眼根等。于眼等识。无彼相故。如是极微。 <lb ed="X" n="0811a10"/><lb ed="R083" n="0349a16"/>于眼等识。无所缘義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0811a11"/><lb ed="R083" n="0349a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0811a1101">将释颂词。先明所缘缘正義。谓能缘识。带彼相起 <lb ed="X" n="0811a12"/><lb ed="R083" n="0349a18"/>者。释有所缘境也。及有实体。令能缘识托彼而生 <lb ed="X" n="0811a13"/><lb ed="R083" n="0349b01"/>者。释有生识缘也。以能缘见分。及所缘相分。同依 <lb ed="X" n="0811a14"/><lb ed="R083" n="0349b02"/>自证分生。不前不後。同时起故。应知识不自生。生 <lb ed="X" n="0811a15"/><lb ed="R083" n="0349b03"/>必带相为所缘境。相不自起。起必引识作能缘心。 <lb ed="X" n="0811a16"/><lb ed="R083" n="0349b04"/>由此一法。有二功能。一能引识。一作所缘。故名所 <lb ed="X" n="0811a17"/><lb ed="R083" n="0349b05"/>缘。而又名缘也。色等下。正释颂词。色等极微。至然 <lb ed="X" n="0811a18"/><lb ed="R083" n="0349b06"/>非所缘者。释前二句所立之宗。如眼根等。至无彼 <lb ed="X" n="0811a19"/><lb ed="R083" n="0349b07"/>相故者。释後二句因喩之義。如是极微。至无所缘 <lb ed="X" n="0811a20"/><lb ed="R083" n="0349b08"/>義者。结显缘義容有。必无所缘境也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0811a21"/><lb ed="R083" n="0349b09"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX51p0811a2101"><l>和合于五识</l><l>设所缘非缘</l><l>彼体实无故</l> <lb ed="X" n="0811a22"/><lb ed="R083" n="0349b10"/><l>犹如第二月</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0811a23"/><lb ed="R083" n="0349b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0811a2301">论主立量。破第二执義。和合是前陈有法。于五识 <lb ed="X" n="0811a24"/><lb ed="R083" n="0349b12"/>设所缘非缘为宗。彼体实无故为因。犹如第二月 <pb ed="X" xml:id="X51.0830.0811b" n="0811b"/> <lb ed="X" n="0811b01"/><lb ed="R083" n="0349b13"/>为喩。谓彼所执和合之法。合聚为相。形显现故。说 <lb ed="X" n="0811b02"/><lb ed="R083" n="0349b14"/>为有境。于五识上。设若许有所缘之境。非是生识 <lb ed="X" n="0811b03"/><lb ed="R083" n="0349b15"/>之缘。以彼和合体无实故。如第二月者。以是捏目 <lb ed="X" n="0811b04"/><lb ed="R083" n="0349b16"/>错乱现故。以喩和合元非实有。众微合聚。有假相 <lb ed="X" n="0811b05"/><lb ed="R083" n="0349b17"/>生。故说设许所缘。而非缘義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0811b06"/><lb ed="R083" n="0349b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0811b0601">色等和合于眼识等。有彼相故。设作所缘。然无缘義。 <lb ed="X" n="0811b07"/><lb ed="R083" n="0350a01"/>如眼错乱。见第二月。彼无实体。不能生故。如是和合 <lb ed="X" n="0811b08"/><lb ed="R083" n="0350a02"/>于眼等识。无有缘義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0811b09"/><lb ed="R083" n="0350a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0811b0901">释上颂意。谓执色等诸和合相。于眼识等。设许有 <lb ed="X" n="0811b10"/><lb ed="R083" n="0350a04"/>彼和合相现。有是所缘。然而和合。其体非实。无有 <lb ed="X" n="0811b11"/><lb ed="R083" n="0350a05"/>缘義。如于眼中错乱。见有第二月相。彼非实有。以 <lb ed="X" n="0811b12"/><lb ed="R083" n="0350a06"/>喩和合。亦非实有。不能生识。故无缘義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0811b13"/><lb ed="R083" n="0350a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0811b1301">故外二事。于所缘缘。互缺一支。俱不应理。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0811b14"/><lb ed="R083" n="0350a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0811b1401">结成前执二義非理。外二事者。即前所执极微和 <lb ed="X" n="0811b15"/><lb ed="R083" n="0350a09"/>合。離识别有。故云外事。于所缘缘。互缺一支者。谓 <lb ed="X" n="0811b16"/><lb ed="R083" n="0350a10"/>于极微。阙所缘境。于彼和合。阙生识缘。故外二事。 <lb ed="X" n="0811b17"/><lb ed="R083" n="0350a11"/>俱不应理。释论云。離识之外。执有二种极微总聚。 <lb ed="X" n="0811b18"/><lb ed="R083" n="0350a12"/>此皆阙其一分義故。自体相现。及能生性。具斯二 <lb ed="X" n="0811b19"/><lb ed="R083" n="0350a13"/>分。方是所缘。于极微处。即阙初支<note place="inline">即前自体相现</note>。于第二 <lb ed="X" n="0811b20"/><lb ed="R083" n="0350a14"/>通。便亡第二<note place="inline">即前及能生性</note>。若如是者。如向所论二种过 <lb ed="X" n="0811b21"/><lb ed="R083" n="0350a15"/>失。重更收摄。令使无差。论释记云。此乃警其勿犯 <lb ed="X" n="0811b22"/><lb ed="R083" n="0350a16"/>耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0811b23"/><lb ed="R083" n="0350a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0811b2301">有执色等。各有多相。于中一分。是现量境。故诸极微 <lb ed="X" n="0811b24"/><lb ed="R083" n="0350a18"/>相资。各有一和集相。此相实有。各能发生似<anchor xml:id="nkr_note_add_0811b2401" n="0811b2401"/><anchor xml:id="beg0811b2401" n="0811b2401"/>已<anchor xml:id="end0811b2401"/>相识。 <pb ed="X" xml:id="X51.0830.0811c" n="0811c"/> <lb ed="X" n="0811c01"/><lb ed="R083" n="0350b01"/>故与五识。作所缘缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0811c02"/><lb ed="R083" n="0350b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0811c0201">由前论主于极微处。许能生识。于和合处。许作所 <lb ed="X" n="0811c03"/><lb ed="R083" n="0350b03"/>缘。故馀乘转计云。前许极微有生识缘。又许和合 <lb ed="X" n="0811c04"/><lb ed="R083" n="0350b04"/>为所缘境。今推极微体中具和集義。故诸极微有 <lb ed="X" n="0811c05"/><lb ed="R083" n="0350b05"/>和合相。即将极微。能引生识。体具和集。即作所缘。 <lb ed="X" n="0811c06"/><lb ed="R083" n="0350b06"/>二義斯备。其必无失。今言有执色等者。等于声香 <lb ed="X" n="0811c07"/><lb ed="R083" n="0350b07"/>味触五尘也。各有多相者。谓色有靑黄等相。声有 <lb ed="X" n="0811c08"/><lb ed="R083" n="0350b08"/>淸浊等相。香有好恶等相。味有甜苦等相。触有冷 <lb ed="X" n="0811c09"/><lb ed="R083" n="0350b09"/>暖等相。于中一分是现量境者。谓于五尘极微体 <lb ed="X" n="0811c10"/><lb ed="R083" n="0350b10"/>中。各具一分和集。是现量境。故诸下。谓由极微体 <lb ed="X" n="0811c11"/><lb ed="R083" n="0350b11"/>具和集。故诸极微。彼此相资。于五尘中。各有一分 <lb ed="X" n="0811c12"/><lb ed="R083" n="0350b12"/>和集相现。此相实有。各能发生似<anchor xml:id="nkr_note_add_0811c1201" n="0811c1201"/><anchor xml:id="beg0811c1201" n="0811c1201"/>已<anchor xml:id="end0811c1201"/>相识者。是说 <lb ed="X" n="0811c13"/><lb ed="R083" n="0350b13"/>极微体具和集。能与五识作所缘缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0811c14"/><lb ed="R083" n="0350b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0811c1401">此亦非理。所以者何。</p> <lb ed="X" n="0811c15"/><lb ed="R083" n="0350b15"/><lg type="regular" xml:id="lgX51p0811c1501"><l>和集如坚等</l><l>设于眼等识</l><l>是缘非所缘</l> <lb ed="X" n="0811c16"/><lb ed="R083" n="0350b16"/><l>许极微相故</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0811c17"/><lb ed="R083" n="0350b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0811c1701">论主复立比量。破彼转计。和集是前陈有法。设于 <lb ed="X" n="0811c18"/><lb ed="R083" n="0350b18"/>眼等识。是缘非所缘为宗。许极微相故为因。如坚 <lb ed="X" n="0811c19"/><lb ed="R083" n="0351a01"/>等为喩。谓彼所执极微体具和集相者。犹如坚湿 <lb ed="X" n="0811c20"/><lb ed="R083" n="0351a02"/>暖动等相。非眼所见。无所缘義。故立宗云。设于眼 <lb ed="X" n="0811c21"/><lb ed="R083" n="0351a03"/>等识上。许是生识之缘。无所缘性。以许极微体具 <lb ed="X" n="0811c22"/><lb ed="R083" n="0351a04"/>和集。原是极微一体相故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0811c23"/><lb ed="R083" n="0351a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0811c2301">如坚等相。虽是实有。于眼等识。容有缘義。而非所缘。 <lb ed="X" n="0811c24"/><lb ed="R083" n="0351a06"/>眼等识上。无彼相故。色等极微。诸和集相。理亦应尔。 <pb ed="X" xml:id="X51.0830.0812a" n="0812a"/> <lb ed="X" n="0812a01"/><lb ed="R083" n="0351a07"/>彼俱执为极微相故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0812a02"/><lb ed="R083" n="0351a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0812a0201">释上颂意。坚湿暖动。四大性也。地水火风。四大相 <lb ed="X" n="0812a03"/><lb ed="R083" n="0351a09"/>也。坚等能造。地等方现。故知坚等性之相状。是实 <lb ed="X" n="0812a04"/><lb ed="R083" n="0351a10"/>有体。于眼等识。容有缘義。而非所缘。眼等识上。无 <lb ed="X" n="0812a05"/><lb ed="R083" n="0351a11"/>彼坚等相状性故者。以坚湿等。唯住性位。不同地 <lb ed="X" n="0812a06"/><lb ed="R083" n="0351a12"/>等相貌显现。色等下。以法合喩。谓非极微体具和 <lb ed="X" n="0812a07"/><lb ed="R083" n="0351a13"/>集。许是实有。容有缘義。而非所缘。眼等识上。无极 <lb ed="X" n="0812a08"/><lb ed="R083" n="0351a14"/>微体具和集相故。故云亦尔。由执和集不離极微。 <lb ed="X" n="0812a09"/><lb ed="R083" n="0351a15"/>故复责云。彼俱执为极微相故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0812a10"/><lb ed="R083" n="0351a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0812a1001">执眼等识。能缘极微。诸和集相。复有别生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0812a11"/><lb ed="R083" n="0351a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0812a1101">由前转计极微体具和集之相为所缘缘。论主以 <lb ed="X" n="0812a12"/><lb ed="R083" n="0351a18"/>如坚等喩破之。谓彼所执俱是极微相状性故。无 <lb ed="X" n="0812a13"/><lb ed="R083" n="0351b01"/>所缘義。故复转计和集之相。即是极微。相显现故。 <lb ed="X" n="0812a14"/><lb ed="R083" n="0351b02"/>有是所缘。体是极微。复能生识。今言执眼等识能 <lb ed="X" n="0812a15"/><lb ed="R083" n="0351b03"/>缘极微诸和集相者。谓诸五尘。和集之相。皆是极 <lb ed="X" n="0812a16"/><lb ed="R083" n="0351b04"/>微合聚为体。体能生识故。缘彼极微和集差别之 <lb ed="X" n="0812a17"/><lb ed="R083" n="0351b05"/>相。复能引生差别识者。识生似境故。故云复有别 <lb ed="X" n="0812a18"/><lb ed="R083" n="0351b06"/>生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0812a19"/><lb ed="R083" n="0351b07"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX51p0812a1901"><l>甁瓯等觉相</l><l>彼执应无别</l><l>非形别故别</l> <lb ed="X" n="0812a20"/><lb ed="R083" n="0351b08"/><l>形别非实故</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0812a21"/><lb ed="R083" n="0351b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0812a2101">论主说颂。破前执意。初句。牒彼执意。彼谓甁瓯等 <lb ed="X" n="0812a22"/><lb ed="R083" n="0351b10"/>形有别。所生觉相亦有差别。第二句。总破。谓所缘 <lb ed="X" n="0812a23"/><lb ed="R083" n="0351b11"/>甁瓯虽有差别。能缘觉相。应无有别。以前唯许极 <lb ed="X" n="0812a24"/><lb ed="R083" n="0351b12"/>微能生识故。後二句。释成。谓甁瓯之形既非实有。 <pb ed="X" xml:id="X51.0830.0812b" n="0812b"/> <lb ed="X" n="0812b01"/><lb ed="R083" n="0351b13"/>不能引生能缘觉相。故云。非形别故。觉相亦别。以 <lb ed="X" n="0812b02"/><lb ed="R083" n="0351b14"/>彼形别。非实有故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0812b03"/><lb ed="R083" n="0351b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0812b0301">甁瓯等物。大小等者。能成极微。多少同故。缘彼觉相 <lb ed="X" n="0812b04"/><lb ed="R083" n="0351b16"/>应无差别。若谓彼形物相别故。觉相别者。理亦不然。 <lb ed="X" n="0812b05"/><lb ed="R083" n="0351b17"/>瓨等别形。唯在甁等假法上有。非极微故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0812b06"/><lb ed="R083" n="0351b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0812b0601">释上颂意。甁瓯等者。等物之多。大小等者。等形之 <lb ed="X" n="0812b07"/><lb ed="R083" n="0352a01"/>别。此释所缘有差别也。能成极微。多少同故者。多 <lb ed="X" n="0812b08"/><lb ed="R083" n="0352a02"/>能成大。少能成小。极微本同。此释生识缘无差别。 <lb ed="X" n="0812b09"/><lb ed="R083" n="0352a03"/>缘彼觉相应无差别者。彼执和集为境。极微生识。 <lb ed="X" n="0812b10"/><lb ed="R083" n="0352a04"/>极微既同。所生觉相。应无差别。若谓下。牒彼执意。 <lb ed="X" n="0812b11"/><lb ed="R083" n="0352a05"/>以释第三句为破词。故云理亦不然。瓨等下。释第 <lb ed="X" n="0812b12"/><lb ed="R083" n="0352a06"/>四句。成上第三句義。瓨字音缸。长颈甁也。译师以 <lb ed="X" n="0812b13"/><lb ed="R083" n="0352a07"/>瓨甁二字互用。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0812b14"/><lb ed="R083" n="0352a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0812b1401">彼不应执极微亦有差别形相。所以者何。</p> <lb ed="X" n="0812b15"/><lb ed="R083" n="0352a09"/><lg type="regular" xml:id="lgX51p0812b1501"><l>极微量等故</l><l>形别唯在假</l><l>析彼至极微</l> <lb ed="X" n="0812b16"/><lb ed="R083" n="0352a10"/><l>彼觉定捨故</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0812b17"/><lb ed="R083" n="0352a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0812b1701">恐彼转计极微亦有差别形相。故先抑云。彼不应 <lb ed="X" n="0812b18"/><lb ed="R083" n="0352a12"/>等。所以者何。征释极微无别之義。颂中初句。谓能 <lb ed="X" n="0812b19"/><lb ed="R083" n="0352a13"/>成极微。随有多少。其量皆等。无差别故。次句破彼 <lb ed="X" n="0812b20"/><lb ed="R083" n="0352a14"/>形别唯假。不能生识。後二句。释成次句。谓析彼形 <lb ed="X" n="0812b21"/><lb ed="R083" n="0352a15"/>至于极微。缘彼别形所生觉相。决定捨故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0812b22"/><lb ed="R083" n="0352a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0812b2201">非甁瓯等。能成极微。有形量别。捨微圆相。故知别形。 <lb ed="X" n="0812b23"/><lb ed="R083" n="0352a17"/>在假非实。又形别物。析至极微。彼觉定捨。非靑等物。 <lb ed="X" n="0812b24"/><lb ed="R083" n="0352a18"/>析至极微。彼觉可捨。由此形别。唯世俗有。非如靑等。 <pb ed="X" xml:id="X51.0830.0812c" n="0812c"/> <lb ed="X" n="0812c01"/><lb ed="R083" n="0352b01"/>亦在实物。是故五识所缘缘体。非外色等。其理极成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0812c02"/><lb ed="R083" n="0352b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0812c0201">释上颂意。谓非甁瓯有形量别。即捨能成极微圆 <lb ed="X" n="0812c03"/><lb ed="R083" n="0352b03"/>满之相。以彼极微。无转变故。故知别形。在假非实 <lb ed="X" n="0812c04"/><lb ed="R083" n="0352b04"/>者。释次句。又形别物。析至极微。彼觉定捨者。释後 <lb ed="X" n="0812c05"/><lb ed="R083" n="0352b05"/>二句。非靑等物。析至极微。彼觉可捨者。例显。谓形 <lb ed="X" n="0812c06"/><lb ed="R083" n="0352b06"/>犹可析。色不可分。犹可析故。应知是假。不可分故。 <lb ed="X" n="0812c07"/><lb ed="R083" n="0352b07"/>亦在实物。是故下。结显内色为所缘缘。其理极成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0812c08"/><lb ed="R083" n="0352b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0812c0801">彼所缘缘。岂全不有。非全不有。若尔云何。</p> <lb ed="X" n="0812c09"/><lb ed="R083" n="0352b09"/><lg type="regular" xml:id="lgX51p0812c0901"><l>内色如外现</l><l>为识所缘缘</l><l>许彼相在识</l> <lb ed="X" n="0812c10"/><lb ed="R083" n="0352b10"/><l>及能生识故</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0812c11"/><lb ed="R083" n="0352b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0812c1101">前破外执之非。此明内色为正。故复问云。彼前五 <lb ed="X" n="0812c12"/><lb ed="R083" n="0352b12"/>识所缘缘法。岂全不有。答云。非全不有。若尔云何 <lb ed="X" n="0812c13"/><lb ed="R083" n="0352b13"/>者。牒征非全不有之義。颂中依内色立宗。显示大 <lb ed="X" n="0812c14"/><lb ed="R083" n="0352b14"/>乘所缘缘義。内色为前陈有法。为识所缘缘为宗。 <lb ed="X" n="0812c15"/><lb ed="R083" n="0352b15"/>许彼相在识。及能生识故为因。如外现为喩。颂中 <lb ed="X" n="0812c16"/><lb ed="R083" n="0352b16"/>前二句。谓内相分。如彼所执心外有法而显现故。 <lb ed="X" n="0812c17"/><lb ed="R083" n="0352b17"/>与前五识作所缘缘。释论云。此中内声。为显不離 <lb ed="X" n="0812c18"/><lb ed="R083" n="0352b18"/>于识。而有所缘。由诸世俗。共许于境。在外而住。应 <lb ed="X" n="0812c19"/><lb ed="R083" n="0353a01"/>云如外。此不離识。应知色无内外。执者自外。以对 <lb ed="X" n="0812c20"/><lb ed="R083" n="0353a02"/>外故。复有内名。若不执外。内亦不名。内外俱泯。成 <lb ed="X" n="0812c21"/><lb ed="R083" n="0353a03"/>唯识義。後二句。如次释成所缘缘義。许彼相在识 <lb ed="X" n="0812c22"/><lb ed="R083" n="0353a04"/>者。有所缘也。及能生识故者。有缘義也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0812c23"/><lb ed="R083" n="0353a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0812c2301">外境虽无。而有内色似外境现。为所缘缘。许眼等识。 <lb ed="X" n="0812c24"/><lb ed="R083" n="0353a06"/>带彼相起。及从彼生。具二義故。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0830.0813a" n="0813a"/> <lb ed="X" n="0813a01"/><lb ed="R083" n="0353a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0813a0101">外境虽无者。牒前<anchor xml:id="nkr_note_add_0813a0101" n="0813a0101"/><anchor xml:id="beg0813a0101" n="0813a0101"/>已<anchor xml:id="end0813a0101"/>破极微和合。理非有也。而有 <lb ed="X" n="0813a02"/><lb ed="R083" n="0353a08"/>内色。似外境现。为所缘缘者。释颂中前二句。许眼 <lb ed="X" n="0813a03"/><lb ed="R083" n="0353a09"/>等识。带彼相起。及从彼生者。释後二句。带彼相起。 <lb ed="X" n="0813a04"/><lb ed="R083" n="0353a10"/>释所缘。及从彼生。释缘義。故云具二義故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0813a05"/><lb ed="R083" n="0353a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0813a0501">此内境相。既不離识。如何俱起能作识缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0813a06"/><lb ed="R083" n="0353a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0813a0601">馀乘问。内境相分。既不離识。与识俱起。如何俱起。 <lb ed="X" n="0813a07"/><lb ed="R083" n="0353a13"/>能作识缘。何则。要前引後。方有缘義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0813a08"/><lb ed="R083" n="0353a14"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX51p0813a0801"><l>决定相随故</l><l>俱时亦作缘</l><l>或前为後缘</l> <lb ed="X" n="0813a09"/><lb ed="R083" n="0353a15"/><l>引彼功能故</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0813a10"/><lb ed="R083" n="0353a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0813a1001">论主答。谓境与识。决定相随。虽俱时起。亦能作缘。 <lb ed="X" n="0813a11"/><lb ed="R083" n="0353a17"/>引生于识。若不引生。不名俱起。及相随義。後二句。 <lb ed="X" n="0813a12"/><lb ed="R083" n="0353a18"/>就问中前後義答。谓或能引前识功能。即为引生 <lb ed="X" n="0813a13"/><lb ed="R083" n="0353b01"/>後识缘故。如眼缘色。色中功能引识同起。识即缘 <lb ed="X" n="0813a14"/><lb ed="R083" n="0353b02"/>色。前眼识灭。後识生时。亦是能引前识功能。即能 <lb ed="X" n="0813a15"/><lb ed="R083" n="0353b03"/>引生後识缘境。故说前为後缘。引彼识起。是功能 <lb ed="X" n="0813a16"/><lb ed="R083" n="0353b04"/>故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0813a17"/><lb ed="R083" n="0353b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0813a1701">境相与识。定相随故。虽俱时起。亦作识缘。因明者说。 <lb ed="X" n="0813a18"/><lb ed="R083" n="0353b06"/>若此与彼。有无相随。虽俱时生。而亦得有因果相故。 <lb ed="X" n="0813a19"/><lb ed="R083" n="0353b07"/>或前识相。为後识缘。引本识中。生似自果功能令起。 <lb ed="X" n="0813a20"/><lb ed="R083" n="0353b08"/>不违理故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0813a21"/><lb ed="R083" n="0353b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0813a2101">境相下。释颂中前二句。因明下。引证。谓彼说言。若 <lb ed="X" n="0813a22"/><lb ed="R083" n="0353b10"/>此相分。与彼见分。有无相随。虽俱时生。而亦得有 <lb ed="X" n="0813a23"/><lb ed="R083" n="0353b11"/>相分为因。见分为果的義。言有无相随者。有即相 <lb ed="X" n="0813a24"/><lb ed="R083" n="0353b12"/>见二分住现行时。无即相见二分居种子时。住现 <pb ed="X" xml:id="X51.0830.0813b" n="0813b"/> <lb ed="X" n="0813b01"/><lb ed="R083" n="0353b13"/>行时。彼彼有用。种子位中。彼彼用无。此说相分见 <lb ed="X" n="0813b02"/><lb ed="R083" n="0353b14"/>分。若现若种。决定相随。是不離義。或前下。释後二 <lb ed="X" n="0813b03"/><lb ed="R083" n="0353b15"/>句。本识。即第八识。似自果者。谓眼根引生眼识。乃 <lb ed="X" n="0813b04"/><lb ed="R083" n="0353b16"/>至身根引生身识。名为自果。是以眼等为因。生识 <lb ed="X" n="0813b05"/><lb ed="R083" n="0353b17"/>为果。意谓引本识中生似自果者。乃是五根功能 <lb ed="X" n="0813b06"/><lb ed="R083" n="0353b18"/>令起。不违理故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0813b07"/><lb ed="R083" n="0354a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0813b0701">若五识生。唯缘内色。如何亦说。眼等为缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0813b08"/><lb ed="R083" n="0354a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0813b0801">馀乘问。谓若五识唯缘内色。即得生起。如何馀处。 <lb ed="X" n="0813b09"/><lb ed="R083" n="0354a03"/>亦说眼等五根为缘。方得生识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0813b10"/><lb ed="R083" n="0354a04"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX51p0813b1001"><l>识上色功能</l><l>名五根应理</l><l>功能与境色</l> <lb ed="X" n="0813b11"/><lb ed="R083" n="0354a05"/><l>无始互为因</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0813b12"/><lb ed="R083" n="0354a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0813b1201">论主答。前二句。以明根境俱属色故。故言色时。根 <lb ed="X" n="0813b13"/><lb ed="R083" n="0354a07"/>境俱彰。谓本识上。有相分色。五识所缘。名五尘境。 <lb ed="X" n="0813b14"/><lb ed="R083" n="0354a08"/>色中功能。引生五识名为五根。应当正理。後二句。 <lb ed="X" n="0813b15"/><lb ed="R083" n="0354a09"/>明互为因。谓五根功能。与五境色。从无始来。更互 <lb ed="X" n="0813b16"/><lb ed="R083" n="0354a10"/>为因。功能为因。引生境色。境色为因。引起功能。是 <lb ed="X" n="0813b17"/><lb ed="R083" n="0354a11"/>更互为因的義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0813b18"/><lb ed="R083" n="0354a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0813b1801">以能发识。比知有根。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0813b1801" n="0813b1801"/><anchor xml:id="beg0813b1801" n="0813b1801"/>但<anchor xml:id="end0813b1801"/>功能。非外所造。故本识上。 <lb ed="X" n="0813b19"/><lb ed="R083" n="0354a13"/>五色功能。名眼等根。亦不违理。功能发识。理无别故。 <lb ed="X" n="0813b20"/><lb ed="R083" n="0354a14"/>在识在馀。虽不可说。而外诸法。理非有故。定应许此。 <lb ed="X" n="0813b21"/><lb ed="R083" n="0354a15"/>在识非馀。此根功能。与前境色。从无始际。辗转为因。 <lb ed="X" n="0813b22"/><lb ed="R083" n="0354a16"/>谓此功能。至成熟位。生现识上。五内境色。此内境色。 <lb ed="X" n="0813b23"/><lb ed="R083" n="0354a17"/>复能引起。异熟识上。五根功能。根境二色。与识一异。 <lb ed="X" n="0813b24"/><lb ed="R083" n="0354a18"/>或非一异。随乐应说。如是诸识。唯内境相。为所缘缘。 <pb ed="X" xml:id="X51.0830.0813c" n="0813c"/> <lb ed="X" n="0813c01"/><lb ed="R083" n="0354b01"/>理善成立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0813c02"/><lb ed="R083" n="0354b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0813c0201">以能发识比知有根者。谓根非现量。唯比量可知。 <lb ed="X" n="0813c03"/><lb ed="R083" n="0354b03"/>此但功能。非外所造者。谓根与境。不同处故。发识 <lb ed="X" n="0813c04"/><lb ed="R083" n="0354b04"/>功能。名为内处。即是五根。所缘之境。名为外处。即 <lb ed="X" n="0813c05"/><lb ed="R083" n="0354b05"/>是五尘。以外所造。名为尘義。故本下。正释前二句。 <lb ed="X" n="0813c06"/><lb ed="R083" n="0354b06"/>功能发识理无别故者。谓发识功能。名勝義根。但 <lb ed="X" n="0813c07"/><lb ed="R083" n="0354b07"/>取发识。即名为根。更无别義。在识在馀虽不可说 <lb ed="X" n="0813c08"/><lb ed="R083" n="0354b08"/>者。谓色不離识。名为在识。心外有法。名为在馀。不 <lb ed="X" n="0813c09"/><lb ed="R083" n="0354b09"/>论内色外色。唯取发识。名勝義根。故云虽不可说。 <lb ed="X" n="0813c10"/><lb ed="R083" n="0354b10"/>然而心外执有极微和合诸法。以理推之。既非实 <lb ed="X" n="0813c11"/><lb ed="R083" n="0354b11"/>有。定应许此。发识之色。在识非馀。此根下。释後二 <lb ed="X" n="0813c12"/><lb ed="R083" n="0354b12"/>句。谓此下。释成辗转为因的義。成熟位者。即此果 <lb ed="X" n="0813c13"/><lb ed="R083" n="0354b13"/>报<anchor xml:id="nkr_note_add_0813c1301" n="0813c1301"/><anchor xml:id="beg0813c1301" n="0813c1301"/>已<anchor xml:id="end0813c1301"/>熟位也。谓由五根功能。于果报位。生起现识 <lb ed="X" n="0813c14"/><lb ed="R083" n="0354b14"/>体上五内境色。名相分色。由内境色。复能引起当 <lb ed="X" n="0813c15"/><lb ed="R083" n="0354b15"/>来异熟果上五根功能。名勝義根。前云外所造。今 <lb ed="X" n="0813c16"/><lb ed="R083" n="0354b16"/>云内境色者。前分根境。故说外造。此不離识。故名 <lb ed="X" n="0813c17"/><lb ed="R083" n="0354b17"/>内境。释论云。此中内声。言不離识。本无其外。望谁 <lb ed="X" n="0813c18"/><lb ed="R083" n="0354b18"/>为内。故知内外之名。随情假立。根境下。显示唯识 <lb ed="X" n="0813c19"/><lb ed="R083" n="0355a01"/>義。谓根境识三。即相见分。同自证分。故名为一。色 <lb ed="X" n="0813c20"/><lb ed="R083" n="0355a02"/>心各别。复名为异。同体用别。名为非一。用别体同。 <lb ed="X" n="0813c21"/><lb ed="R083" n="0355a03"/>又名非异。谛了唯识随乐应说。苟非谛了。逐触成 <lb ed="X" n="0813c22"/><lb ed="R083" n="0355a04"/>邪。如是下。结显内色为所缘缘。理善成立。意破馀 <lb ed="X" n="0813c23"/><lb ed="R083" n="0355a05"/>乘妄执心外极微和合为所缘缘。俱非理也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0813c24"/><lb ed="R083" n="0355a07"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>观所缘缘论会释<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0810c0401" to="#end0810c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0811b2401" to="#end0811b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0811c1201" to="#end0811c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0813a0101" to="#end0813a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0813b1801" to="#end0813b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0813c1301" to="#end0813c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0810c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0810c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0811b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0811b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0811c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0811c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0813a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0813a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0813b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0813b1801">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0813c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0813c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>